Campagne tegen doorplaatsen in jeugdzorg: ‘Een kind moet eerst thuis zijn voor je gaat behandelen’

ALMERE – Kinderen die uit huis geplaatst worden, moeten een stabiele woonplek krijgen en niet telkens doorgeplaatst worden naar een andere opvanglocatie. Dat is de kernboodschap van de huidige campagne van Stichting Het Vergeten Kind. Vorige week vrijdag deelden twee jongvolwassenen uit de jeugdzorg hun traumatische doorplaatservaringen met wethouder Froukje de Jonge. Ze hopen dat hun leed andere kinderen bespaard blijft.

Door Indira Draijer

“In vier jaar tijd ben ik zeven keer verhuisd”, vertelt Femke (20). “Ik ben vrienden kwijtgeraakt, moest stoppen met mijn sportvereniging en zelfs met mijn school. Ik kocht maar plastic bakken om mijn spullen steeds makkelijker te kunnen verhuizen.” Het doorplaatsen maakte haar wanhopig.

Een thuis is cruciaal

Soms wist Femke van tevoren niet eens dat ze zou gaan verhuizen. “Ik werd vaak zomaar verplaatst, zonder dat ik het zag aankomen. Niemand vroeg mij wat ik ervan vond.” Volgens haar is een veilige, vaste plek cruciaal voor het herstel na een uithuisplaatsing: “Een kind moet eerst thuis zijn, daarna kun je pas behandelen.”

Geen hulp bij verhuizing

Een uithuisgeplaatst kind wordt gemiddeld zes keer doorgeplaatst, met uitschieters tot twintig keer. Dit constante verhuizen zorgt voor een gevoel van onzekerheid en gemis aan houvast. Wilco (19), een andere ervaringsdeskundige, weet er alles van: “In zes jaar tijd ben ik vijf keer doorgeplaatst.” Vaak kreeg hij geen hulp bij een verhuizing of werden zijn spullen enkel in de tuin gedropt.
“Ik liep op mijn tenen omdat ik bang was dat een klein foutje al genoeg was voor een nieuwe doorplaatsing. Na elke verhuizing liet ik mijn spullen maar steeds langer in mijn tas zitten. Het voelde alsof ik er niet toe deed.” Bij een van zijn verhuizingen mocht hij zijn geliefde knuffelhondje bijna niet meenemen, omdat deze niet onder de ‘hoognodige’ spullen werd gerekend.

Versnipperd systeem

“Het systeem is te versnipperd”, zegt Margot Ende, directeur van Stichting Het Vergeten Kind. Behandelplekken en woongroepen bevinden zich op verschillende locaties, waardoor een doorplaatsing volgt wanneer een behandeling eindigt. Volgens Jörgen Raymann, ambassadeur van de stichting, is een gebrek aan woonruimte niet de oorzaak van het probleem: “De plekken zijn er. We moeten niet als een roulette kinderen doorschuiven, maar zorgen dat ze op een plek kunnen blijven.”
Ook als een kind ‘te moeilijk’ gedrag vertoont voor de locatie, of juist als het te goed gaat en zelfstandig wordt geacht, moet een kind vaak verhuizen. Dat laatste geldt ook voor Wilco, die binnenkort zijn eigen huis moet gaan zoeken.

Verkeken op portefeuille jeugdhulp

Wethouder Froukje de Jonge erkent de problemen en benadrukt dat veel mensen zich dag en nacht inzetten om dit te verbeteren. Een pasklare oplossing is er echter niet. “Het is een ingewikkelder probleem dan het lijkt. We hebben het systeem zó ingewikkeld gemaakt.” De Jonge geeft aan dat ze zich verkeken heeft op hoe moeilijk de portefeuille jeugdhulp is. Die kreeg ze erbij nadat wethouder Roelie Bosch vertrok.

Gelijk goed plaatsen

In Flevoland wordt ernaar gestreefd om kinderen ‘in één keer goed’ te plaatsen. Dat lukt inmiddels bij drie op de vier kinderen. “We zijn een beweging gestart naar nul uithuisplaatsingen”, vertelt De Jonge. “Toch kan en ga ik niet beloven dat dit volgend jaar gehaald is.” De financiering van de jeugdzorg blijft een groot probleem. “De kosten lopen uit de pas. We moeten op allerlei zaken bezuinigen om ervoor te zorgen dat we de jeugdhulp kunnen blijven betalen.”

Stabiele woonplek als het ingewikkeld wordt

Na het gesprek werd op het Stadhuisplein het manifest van de stichting overhandigd aan wethouder De Jonge. Dat gebeurde voor een levensgrote koffer, symbool voor de petitieactie tegen doorplaatsingen. Margot Ende benadrukte nogmaals het belang van stabiliteit voor kwetsbare kinderen: “Een kind heeft een stabiele woonplek nodig waar het mag blijven, ook of misschien júist als het ingewikkeld wordt.”

Petitie

Met een petitieactie wil Stichting Het Vergeten Kind de politiek dwingen om doorplaatsingen te verminderen. Meer informatie en de petitie zijn te vinden op de de website van de stichting.