Dakloos in Almere: zoeken naar een thuis

ALMERE - Wie vroeg door het centrum loopt, ziet ze soms: mensen die in de portiekjes van winkels slapen of een plekje gemaakt hebben in een parkeergarage. Dit is het klassieke beeld dat mensen van dakloosheid hebben, maar het dekt al lang niet meer de hele werkelijkheid. Steeds meer mensen zijn thuisloos. Ze verhuizen van bank naar bank, wonen tijdelijk bij vrienden of verblijven noodgedwongen in een vakantiehuisje. Jongeren, ouderen, mensen met en zonder baan, arbeidsmigranten en geboren Nederlanders. Het kan iedereen overkomen. 

Door Priscilla Rolvers

Hoe ziet dakloosheid er echt uit in Almere? Achter de cijfers schuilen verhalen van mensen die nergens terecht kunnen. Sommigen slapen buiten, anderen leven van bank naar bank of wachten in tijdelijke opvang op een plek die ze thuis kunnen noemen. In deze serie onderzoekt Almere DEZE WEEK hoe het is om overeind te blijven in een krappe woningmarkt. 

Volgens de meest recente cijfers telt Almere ongeveer 150 plekken in de maatschappelijke opvang, grotendeels beheerd door organisaties als Kwintes en het Leger des Heils. Dat aantal verandert nauwelijks richting 2030, terwijl de woningdruk toeneemt. Tegelijkertijd blijft een groeiende groep onzichtbaar. “Er is een groep die onder de radar blijft, bijvoorbeeld omdat zij bij iemand op de bank slapen, dreigend dakloos zijn of verblijven op een vakantiepark,” antwoordde het college.

Die groep, vaak ‘economisch daklozen’ genoemd, heeft wel inkomen of werk maar geen woning. De gemeente ziet het probleem, maar besloot in 2023 nog geen ETHOS-telling te doen – een methode die ook mensen in tijdelijke of onzekere woonsituaties meerekent. De telling vraagt veel inzet van partners en organisaties in de gemeente. Daarom besloot de gemeente eerst ervaringen van andere regio’s af te wachten om te zien of de methode haalbaar en zinvol is. Onlangs is de derde ETHOS-telling gedaan. Er doen nu 57 gemeenten mee. 

Van crisis naar beleid

Uit de Woonzorganalyse 2024 blijkt dat opvang vastloopt. Door het tekort aan betaalbare woningen komen ook mensen met begeleiding minder snel aan een zelfstandige woning. De gemeente koppelt haar aanpak aan het Rijksprogramma ‘Een Thuis voor Iedereen’. Dat verplicht gemeenten tot een woonzorgvisie die beter moet verbinden wat nu vaak los van elkaar werkt: woningcorporaties, zorginstellingen en welzijnsorganisaties. Het doel is om eerder te signaleren en te voorkomen dat mensen pas hulp krijgen als ze al op straat staan.

Signalen van buiten

De Ombudsman Metropool Amsterdam ziet dat kwetsbare inwoners nog te vaak tussen wal en schip vallen. In Almere blijven gezinnen maandenlang in noodopvang zonder uitzicht op een woning. “Regels botsen, afdelingen praten langs elkaar heen,” staat in de jaarbeschouwing. De Ombudsman pleit voor meer menselijkheid in de uitvoering: minder formulieren, meer luisteren.

Weg vooruit – en nog veel onbekend

De komende jaren bouwt Almere aan 45.000 nieuwe woningen tot 2040, waarvan dertig procent sociale huur. Toch verwachten onderzoekers dat de druk op de opvang niet snel afneemt zolang er onvoldoende doorstroming is naar betaalbare huur.

Belangrijke vragen blijven onbeantwoord. Hoeveel mensen wonen tijdelijk bij anderen of in vakantieparken? Hoeveel jongeren keren na een periode in de opvang terug naar de straat? En wat gebeurt er met mensen die door scheiding of hoge huren hun huis verliezen maar nergens terecht kunnen?

Wat betekent ‘thuis’ voor jou?
Almere DEZE WEEK zoekt Almeerders die willen vertellen over hun ervaringen met dakloosheid, opvang of het vinden van een nieuw begin. Het kan een persoonlijk verhaal zijn, maar ook een ervaring van iemand die helpt of opvangt. Wil je jouw verhaal delen? Mail de redactie via redactie@almeredezeweek.nl