Participatie als ‘liefdeswerk’: Almere zet nieuwe stap in samenwerking met inwoners

ALMERE – Na een intensieve samenwerking tussen burgers en gemeente is donderdagavond het nieuwe participatiebeleid besproken. Burgers moeten voortaan eerder, serieuzer en structureler betrokken worden bij beleid en plannen van de gemeente. De toon tijdens de bespreking was kritisch waar nodig, maar vooral ook positief. Veel aanwezigen spraken hun trots uit over een nota waarin zichtbaar is dat de burgers echt hebben meegeschreven. Hoe dit beleid gemaakt is, staat symbool voor hoe participatie in de stad invulling moet gaan krijgen. 

Door Priscilla Rolvers

De nota is het resultaat van een samenwerking tussen de gemeente en de Werkgroep Burgerbetrokkenheid (WBB). In deze werkgroep zijn meer dan 25 bewonersorganisaties vertegenwoordigd. Leden staken duizenden uren vrije tijd in wat zij zelf omschrijven als ‘intensief liefdeswerk’. Het proces omschreven zij als ‘niet altijd comfortabel, maar wel met wederzijds respect.’

Cultuurverandering als kern

Volgens de WBB draait het nieuwe beleid niet alleen om regels en formats, maar vooral om een cultuurverandering op het stadhuis. Inwoners moeten niet langer worden gezien als ‘lastig’ of vertragend. “De NIMBY bestaat niet”, klonk het meerdere keren tijdens de bespreking. NIMBY staat voor Not In My Backyard, niet in mijn achtertuin. De term NIMBY zet volgens de WBB een burger die bezwaar maakt neer als iemand die alleen aan eigenbelang denkt en niet aan het algemeen belang, waardoor zijn of haar zorgen minder serieus worden genomen en diegene al snel wordt gezien als lastig of onredelijk, in plaats van als een volwaardige gesprekspartner met legitieme argumenten. De gemeente moet beseffen dat bewoners in actie komen, omdat zij zich betrokken voelen bij hun stad, niet om dwars te liggen.

Participatie moet daardoor vanzelfsprekend worden: geen instrument dat pas aan het einde van een traject wordt ingezet. Vroeg investeren in gesprek en vertrouwen levert volgens de werkgroep juist tijdwinst op en voorkomt frustratie en juridische procedures achteraf.

Zorgen over borging en capaciteit

Tegelijkertijd werden ook duidelijke zorgen geuit. Het woord ‘borging’ viel herhaaldelijk. Hoe wordt gegarandeerd dat de ambities uit de nota ook echt worden waargemaakt? De WBB pleitte voor sterke interne sturing en onafhankelijk meekijken bij complexe trajecten. Een voorstel voor externe waarnemers, zoals een ‘mystery guest’, is door de gemeente niet overgenomen vanwege het belang van onderling vertrouwen.

Daarnaast klonk kritiek op de capaciteit. Voor het hele participatiebeleid is momenteel één functionaris beschikbaar. Dat is volgens insprekers onvoldoende. Participatie vraagt om iemand met “gewicht, gezicht en gezag”, die kan ingrijpen als het misgaat.

Trots én opdracht

Ondanks de kanttekeningen overheerst trots. Veel insprekers noemden de nota een duidelijke stap vooruit ten opzichte van eerdere beleidsstukken. Participatie is geen bijzaak meer, maar een basisprincipe. De grote opdracht voor de komende jaren is om dit ook in de praktijk voelbaar te maken.