Oekraïense jongen uit Almere speelt hoofdrol in korte film ‘Onderdak’

ALMERE- De 12-jarige Martin Dytyniuk speelt de hoofdrol in ‘Onderdak’. Deze korte fictiefilm gaat over een Oekraïense jongen in Nederland die terugverlangt naar zijn geboorteland. Martin weet maar al te goed hoe dat voelt, want hij kwam zelf in 2022 vanuit Oekraïne naar Almere.

Door Petra Onderwater

Acteerambities heeft hij niet echt, maar hij wilde graag meewerken aan een film over zijn land. “Ik wil niet dat mensen vergeten wat daar gebeurt”, vertelt de jonge Almeerder. Hij speelt de rol van Nikita, die met zijn moeder vanwege de oorlog naar Nederland is gevlucht. Hij begrijpt niks van wat de meester op school allemaal vertelt en als het maandelijkse testalarm klinkt, duikt hij weg onder zijn lessenaar. “Voor mij was het in het begin ook best moeilijk”, vertelt Martin. “Maar ik heb hier inmiddels nieuwe vrienden gemaakt.” Hij zit nu in groep 8 op de Montessorischool Stad en gaat volgend jaar naar het havo/vwo op Helen Parkhurst. “Ik speel dit jaar ook een grote rol in onze eindmusical.”

Met accent praten

“Martin spreek inmiddels zó goed Nederlands dat hij van ons tijdens de opnames meer met een accent moest praten”, lacht filmmaker Maarten Sleegers. Hij schreef en regisseerde de film samen met de Oekraïense filmmaakster Anna Sherstiuk. “Wij vonden elkaar op LinkedIn en voelden allebei de urgentie om een betekenisvolle film te maken over de situatie in Oekraïne.”

Leven ‘on hold’ 

Anna  kwam drie jaar geleden naar Nederland en vond het aanvankelijk moeilijk om haar leven hier weer op te pakken. “Ik sprak geen Engels of Nederlands en kende hier niemand. Ik had het gevoel dat mijn leven on hold was gezet”, vertelt zij. “Dit filmproject heeft mij enorm geholpen bij mijn integratie. Ik leerde Engels spreken en kon mij weer bezighouden met datgene waarvoor ik ben opgeleid; het maken van films.”

Terugfietsen

Net als Anna herkent ook Maarten zich in de hoofdpersoon. “Ik heb in verschillende Europese landen gewoond. Dat was niet altijd makkelijk, ook al was het vrijwillig. In Berlijn voelde ik me bijvoorbeeld totaal niet thuis. Het liefst was ik met mijn fiets naar huis teruggegaan”, lacht hij. Dat is ook precies wat de hoofdpersoon in de film ‘Onderdak’ van plan is. Nikita vraagt een klasgenoot daarom om hem te leren fietsen. Zo ontstaat uiteindelijk een vriendschap tussen beide jongens. “Met mijn klas hebben we de film op school al gezien”, vertelt Martin. “Mijn klasgenoten waren heel geïnteresseerd en hadden veel vragen.” Ze waren vooral ook benieuwd of het Nikita is gelukt om terug te fietsen naar Oekraïne, want dat laten de filmmakers in het midden.

Première

De opnames voor ‘Onderdak’ vonden plaats in oktober 2023 en de film heeft inmiddels zijn wereldpremière beleefd in Duitsland. “Daarnaast is de film vertoond op filmfestivals in Italië en Frankijk. De Nederlandse première is op 23 februari in Someren”, vertelt Maarten. “Deze datum is bewust gekozen omdat het dan drie jaar geleden is dat de oorlog in Oekraïne begon. De zaal zal gevuld zijn met veel Oekraïners die in Nederland wonen.” 

Maarten is inmiddels alweer druk bezig met de voorbereidingen voor zijn volgende film: Thuis Front. “Die gaan we in Oekraïne opnemen en om dit project mogelijk te maken zijn we een crowdfunding gestart.” Lees hier meer over op Voordekunst.nl