SP Almere wil lokaal verbod op staalslakken

ALMERE - De SP in Almere wil dat het gebruik van staalslakken in de stad volledig wordt verboden. Raadslid David de Vreede deed deze oproep na een uitzending van Nieuwsuur op 16 mei over grootschalige vervuiling door het materiaal. Volgens hem moet worden voorkomen dat Almere een dumpingplaats wordt voor industrieel afval.

Door Priscilla Rolvers

Wat zijn staalslakken?

Staalslakken zijn afvalstoffen van de staalproductie, meestal afkomstig van Tata Steel in IJmuiden. Ze bestaan uit zware metalen en ongeblust kalk. Het materiaal lijkt goedkoop en duurzaam, maar onderzoeken laten zien dat er grote risico’s zijn. Een literatuurstudie van het RIVM uit 2022 en onderzoek door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) uit 2024 tonen aan dat staalslakken bodem en water kunnen vervuilen, vooral wanneer ze in contact komen met regenwater. De schade kan volgens deskundigen van ILT tot wel tachtig jaar aanhouden.

Toxicoloog Paul Scheepers waarschuwt in een onderzoek van Investico dat blootstelling kan leiden tot klachten als bloedneuzen, oog- en ademhalingsproblemen, en op langere termijn tot ophoping van metalen in het lichaam. Staalslakken die open en bloot in de buitenruimte liggen – bijvoorbeeld in parken of speeltuinen – vormen volgens hem een bijzonder risico.

Regels in Almere en in Nederland

Het rijk heeft per 23 juli een tijdelijke regeling ingesteld die het gebruik van bepaalde staalslakken beperkt. In Almere worden ze volgens het college al jaren niet meer toegepast: sinds 2021 is in contracten vastgelegd dat alleen ongebonden steenmateriaal mag worden gebruikt. Toch vermoedt de gemeente dat in de jaren tachtig staalslakken zijn toegepast bij de Stichtsekant en delen van het Homeruskwartier. De gemeente heeft geen volledig overzicht, omdat die specifieke gegevens nooit bijgehouden zijn. 

Het college vindt dat mengsels met staalslakken niet geschikt zijn als halfverharding en geeft aan dat ze het al jaren niet meer gebruiken als toplaag. Bij de paden in het Ebenezer Howardpark is er wel een fout gemaakt. Daar is een fout gemaakt in de uitvoering en is bij uitzondering wel een mengsel gebruikt met staalslakken. De gemeente heeft de aannemer de opdracht gegeven om de staalslakken te verwijderen.