Almere zou baat kunnen hebben bij meer traditionele bouw

ALMERE – Almere zou weleens baat kunnen hebben als het zich ertoe kan zetten om meer traditionele bouw toe te staan. Dat was het pleidooi van deskundigen die afgelopen donderdag de gemeenteraad informeerden over de mogelijkheden.

Door Marcel Beijer

“Huizen die in de stijl van de jaren ’30 worden gebouwd, zijn heel gewild en blijven in waarde stijgen. Vaak hebben die huizen een overkapping, geen heel grote raampartijen en veel hoekjes. Dat biedt bescherming en diep van binnen voelen mensen zich daar gelukkig bij”, zei Ruben Hanssen, oprichter van The Aesthetic City, dat onder meer onderzoek doet naar een gezondere, meer inclusieve kijk op de bouw van stedelijke omgevingen. Hij deed, onder meer samen met onderzoeksbureau Ipsos, onderzoek naar de invloed van bouwstijlen op het welzijn van bewoners. Daaruit blijkt dat traditionele bouw aantoonbaar het welzijn, levensgeluk en zelfs welvaart bevordert. Dat betekent niet dat er kneuterig gebouwd moet worden, maar wel met veel meer aandacht voor lokale geschiedenis en cultuur, lokale materialen en vakmanschap.

Stress door rechte lijnen en vormen

Hanssen legde uit dat rechte lijnen en vormen ons menselijk brein in de war brengen. Sterker: het zorgt vaak voor stress. “In de natuur kom je die vormen ook niet tegen en dat heeft psychologische en neurologische gevolgen. Mensen die in een traditioneel huis wonen, hebben ook vaak meer hechting met de omgeving, de gemeenschap.” Het gaat dan om tijdloze, bewezen principes: symmetrie in de woning, gebruik van warme, natuurlijke materialen en dus geen lange gevels van staal of beton.

Bescherming

Architect David de Vries beaamde de conclusies uit het onderzoek van The Aesthetic City. “In een tijd van grote onzekerheid en veranderingen zoeken mensen juist de bescherming van hun huis. Dat is van alle tijden. Toen de trein opkwam, vonden mensen dat aanvankelijk ook snelle, enge monsters. De treinstations uit die tijd zijn vaak juist prachtig om te zien, omdat ze bescherming boden. Die waarden zijn ook universeel. Toeristen bezoeken het nu nog steeds.”

Architecten denken juist anders

Het bijzondere is dat architecten de laatste decennia vaak juist niets moeten hebben van traditionele bouw. Ze vinden het niet uitdagend of beschouwen het als kneuterig. Ze willen graag experimenteren met vormen en materialen, waar dus veel bewoners niet op zitten te wachten. “Ik zeg ook niet dat we daarmee moeten stoppen, maar je ziet dat de laatste decennia te veel in die gedachte is meegegaan.” De Vries denkt bovendien dat beide stromingen zich prima met elkaar verhouden. “Dat zie je in de stad Poundbury in Engeland en dichterbij in Helmond, in de wijk Brandevoort. Daar wordt het uitstekend toegepast. 

In Almere zie je dat ook in bepaalde wijken, maar de balans is er niet. Traditioneel bouwen hoeft niet duurder te zijn, ook niet vertragend, terwijl het dus aantoonbaar positieve effecten heeft.” Hij pleit ervoor het traditionele bouwen juist in Almere nadrukkelijker toe te passen. “Maak een beeld- en kwaliteitsplan, neem het op bij tenders en pas het toe op gemeentelijke gebouwen om het goede voorbeeld te geven.”

De gemeenteraad was verdeeld enthousiast, maar wil binnenkort wel over dit onderwerp doorpraten.