‘Handhaving op afvaldumpingen faalt’

ALMERE – De manier waarop mensen die illegaal afval dumpen worden bestraft, faalt. De pakkans is zeer klein en de maximale kosten die de gemeente wettelijk in rekening mag brengen bij de overtreders, zijn lager dan de administratieve kosten op ambtelijk niveau. De wrange constatering zou kunnen zijn dat het financieel rendabeler is om niet te beboeten. Het college gaat nu wel kijken waar verbeteringen mogelijk zijn. Die kosten waarschijnlijk geld, en dat heeft de gemeente niet.

Door Marcel Beijer

Wettelijk gezien mag de gemeente bij de dumpers 156 euro in rekening brengen. Het gaat dan overigens niet om een boete, maar om het vergoeden van de opruimkosten. Maar weinig van die asociale dumpers lopen overigens tegen de lamp. Voor heel Almere zijn maar twee handhavers beschikbaar. Deze boa’s rijden een dagdeel rond en besteden het andere dagdeel aan administratie. Deze controleurs moeten ook nog eens een portie mazzel hebben om te kunnen beboeten. In een gedumpte vuilniszak moet bijvoorbeeld een adres te vinden zijn, en bij grote dumpingen mag er alleen worden ingegrepen als de controleurs een illegale dumper op heterdaad betrappen. Dat gebeurt natuurlijk zelden.

Het systeem faalt

“Dan faalt het systeem dus”, concludeerde raadslid Jordy Hulzebos van Leefbaar Almere. Op initiatief van zijn partij, samen met de SP, sprak de gemeenteraad donderdag over dit probleem, dat voor ontzettend veel Almeerders een grote ergernis is. Beide partijen willen een strengere aanpak, met een stevig lik-op-stukbeleid waarbij de grootste asocialen flink beboet worden en desnoods via een taakstraf straten en parken moeten gaan schoonvegen.

Schone-stratenstrategie

Maar wethouder Alexander Sprong was heel duidelijk: al de strafmaatregelen die de partijen voorstelden, vallen onder het strafrecht, en daar heeft de gemeente nu eenmaal niets over te zeggen. Hij wees erop dat Almere momenteel een ‘schone-stratenstrategie’ kent. Dat is een pakket maatregelen, gebaseerd op voldoende voorzieningen zoals recyclestations en het ophalen van grofvuil, voorlichting en dus de handhaving van twee boa’s. “Maar die strategie werkt niet voldoende”, vulde hij zelf maar aan. Een alternatief is om meer boa’s te laten controleren, maar dat kost geld, en dat heeft de gemeente niet. En dan nog blijft het probleem dat deze boa’s iemand op heterdaad moeten kunnen betrappen. Zijn antwoorden leidden tot veel ergernis bij de raadsleden. “De straatdumpingen vormen een grote overlast en we zien de ratten door de straten lopen”, zei Hulzebos.

Cameratoezicht

Ook het instellen van cameratoezicht vond de wethouder geen optie. Dat zou de pakkans aanzienlijk vergroten, maar wettelijk mag dat volgens Sprong niet. Een pilotproject van de gemeente Den Haag, waar gebruik werd gemaakt van dummycamera’s, had weinig effect: aanvankelijk nam het aantal dumpingen af, maar al snel hadden de vervuilers door dat het om nepcamera’s ging en gingen de dumpingen weer vrolijk verder. Raadslid Hans van Dijk twijfelt aan die lezing. Op ambtelijk niveau had hij begrepen dat cameratoezicht wel degelijk via de Gemeentewet mogelijk is, als het gaat om ernstige afvaloverlast, er met borden staat aangegeven dat er camera’s geplaatst zijn en het beeldmateriaal na 72 uur wordt verwijderd.

Actieplan

Uiteindelijk zegde de wethouder toe dat hij de gemeenteraad een aantal opties zal voorleggen voor een steviger actieplan, maar daarbij ook een indicatie geeft van de kosten die daarmee gemoeid zijn. Dat overzicht zal in het eerste kwartaal van 2026 worden gegeven.