Vier weken wachten op een voorschot: “Dan dwing je mensen tot stelen”

HAVEN - In het café van Dagbesteding de Smullerij in Almere Haven schuift Patrick zijn cappuccino opzij. De lijnen in zijn gezicht verraden dat de man veel heeft meegemaakt. Zijn ogen zijn helder, maar zijn blik verandert snel. “Soms weet ik het niet meer,” zegt hij zacht.

Door Priscilla Rolvers

Hoe ziet dakloosheid er echt uit in Almere? Achter de cijfers schuilen verhalen van mensen die nergens terecht kunnen. Sommigen slapen buiten, anderen leven van bank naar bank of wachten in tijdelijke opvang op een plek die ze thuis kunnen noemen. In deze serie onderzoekt Almere DEZE WEEK hoe het is om overeind te blijven in een krappe woningmarkt.

Wie zich in Almere meldt bij de daklozenopvang en geen geld heeft, kan nergens terecht voor een noodbudget of noodpakket. Nieuwe hulpvragers moeten vier weken wachten op een voorschot van Sociale Zaken. In die tijd zijn ze volledig afhankelijk van opvangmaaltijden – als ze die tenminste kunnen eten. 

Patrick (63) verblijft sinds kort in de noodopvang Perspectief van het Leger des Heils. Ook in de opvang blijft hij niet stilzitten. “Vier dagen per week, van negen tot vier,” zegt hij. “Ik help ouderen met eten, rolstoelers. Dat geeft structuur.” Patrick heeft altijd graag en veel gewerkt. Achter dat arbeidsethos schuilt een verleden. Sinds zijn jeugd leeft hij met PTSS (Post Traumatische Stress Syndroom), het gevolg van zwaar en langdurig seksueel misbruik. “Het maakt dat ik soms anders reageer op stress,” zegt hij eenvoudig. “Dan moet ik weg.”

Van bank naar bos

Hij sliep anderhalf jaar bij zijn broer op de bank, die onder curatele staat en daardoor geen extra inwoner in huis mocht hebben. De gemeente gaf hem een briefadres. Toen de gemeente zijn briefadres niet wilde verlengen, wist hij niet wat hij moest doen. In paniek pakte hij zijn spullen en trok de Belgische Ardennen in. Later werkte hij daar op campings en verbleef in onderhuur. Tot ook dat ophield. Toen hij daar om hulp vroeg, stuurden ze hem terug naar Almere.

Bij het Leger des Heils ontstond een probleem. Door zijn PTSS kan Patrick niet op een zaal slapen met anderen. “Ik heb twaalf dagen in het bos geslapen, tot een begeleider van de Spoordreef begreep dat het niet ging. Toen ben ik bij Perspectief terechtgekomen.” 

“Over vier weken kunt u een voorschot aanvragen” 

Eenmaal in Almere aangekomen, vroeg hij een voorschot bij de gemeente. “Ik had niets: geen geld, geen shampoo, geen ondergoed.” Patrick kreeg te horen dat hij na vier weken een voorschot kon aanvragen. “Ze zeggen: u krijgt toch eten? Ja, maar wat als je het niet kúnt eten, omdat je kleefpasta nodig hebt voor je gebit?” 

Het Leger des Heils laat weten dat mensen die in de opvang verblijven zich kunnen inschrijven bij de gemeente op het adres van de opvang. Daarmee hebben zij volgens de organisatie dezelfde rechten op een uitkering als iedere andere inwoner van Almere. Er zijn bovendien speciale afspraken met de gemeente om die inschrijving en de uitkering te versnellen. Een woordvoerder zegt dat persoonlijke verzorgingsproducten bij de opvang verkrijgbaar zijn en dat de meeste bewoners inkomen hebben uit werk of uitkering. Volgens het Leger des Heils kunnen er wel overgangsproblemen ontstaan op het moment dat iemand net binnenkomt en de uitkering nog niet is geregeld. “Dat zijn meestal kortdurende situaties,” aldus de woordvoerder. “We proberen altijd te zorgen dat mensen zo snel mogelijk weer inkomen hebben, want zonder dat kun je geen zelfstandigheid opbouwen.”

Patrick pleit voor een gemeentelijk noodbudget: een klein potje waarmee begeleiders bij de opvang iemand kunnen helpen met de eerste levensbehoeften. Mensen zonder inkomen kunnen niet voorzien in hun basisbehoeften, raken in paniek en grijpen naar overlevingsgedrag. “Als ik normaal als burger wil leven, moet ik naar de Kruidvat om kleefpasta voor mijn kunstgebit te stelen van zeven euro. Dan moet ik naar de Action om ondergoed te stelen. Dat is toch absurd? Het is niet dat ik een iPhone wil kopen. Ik wil gewoon schoon ondergoed.”

Volgens Patrick werkt het systeem averechts. “Je begint op min tien,” zegt hij. “Laat iemand van Sociale Zaken hier eens een week slapen, zonder geld voor ondergoed of shampoo. Dan zien ze wat menselijkheid waard is.”

Almere DEZE WEEK zoekt Almeerders die willen vertellen over hun ervaringen met dakloosheid, opvang of het vinden van een nieuw begin. Het kan een persoonlijk verhaal zijn, maar ook een ervaring van iemand die helpt of opvangt. Wil je jouw verhaal delen? Mail de redactie via redactie@almeredezeweek.nl

Dit artikel is onderdeel van de serie Dakloos in Almere. Klik hier voor deel 1 in de serie: Dakloos in Almere: zoeken naar een thuis