Ombudsman tikt Almere op de vingers over onderzoek moslims

ALMERE – De gemeente is ‘ernstig nalatig’ geweest bij het beschermen van de grondrechten van de Almeerse moslimgemeenschap. Dat is de conclusie uit het onderzoek van Ombudsman Munish Ramlal. Het is de tweede keer dat de Ombudsman Almere nadrukkelijk op de vingers tikt.

Door Marcel Beijer

De Ombudsman Metropool Amsterdam startte vorig jaar een onderzoek naar de gemeente en onderzoekbureau NTA. In het onderzoek stond centraal of de gemeente vier jaar geleden opdracht heeft gegeven aan NTA om zicht te krijgen om de aanwezigheid van extremisme. De verdenking was dat de moslimgroepen daarbij heimelijk werden bespioneerd.
In zijn rapport stelt Ramlal dat de onderzoeken zonder medeweten van de betrokkenen werd uitgevoerd en ook de gemeenteraad niet op de hoogte werd gesteld. Dat is kwalijk, omdat de gemeenteraad op die manier haar controlerende taak niet kon uitvoeren. De resultaten van het onderzoek waren exclusief in handen van NTA.

Vertrouwen geschaad

Daarnaast stelt de Ombudsman dat de gemeente te veel vertrouwde op het onderzoeksbureau NCTV die het onderzoek financierde. Dat heeft het vertrouwen van de islamitische gemeenschap in Almere geschaad. Oud-burgemeester Franc Weerwind ontkende destijds dat er sprake was heimelijk onderzoek en dat het zich ook niet specifiek op moskeeën richtte. Later bevestigde interim-burgemeester Ank Bijleveld dat. De huidige burgemeester Hein van der Loo bood later wel excuses aan.

Besodemieterd

In deze krant liet het maatschappelijk platform Ettihad in 2022 weten zich ‘besodemieterd’ te voelen door de gemeente. ‘We willen weten wat er precies gebeurd is. Waarom werd het NTA hiervoor gevraagd?’, zeiden bestuursleden toen. ‘Er is kennelijk in Almere reden om moskeeën te controleren op extremisme. Waarom is de gemeente daarover nooit het gesprek met de moskeebesturen aangegaan?’

Ombudsman

De Ombudsman heeft in zijn onderzoek documenten bekeken, medewerkers van de gemeente bevraagd, maar ook de NTA. De Ombudsman is van mening dat de gemeente ‘uiterst dubieus heeft gehandeld’ en openheid van zaken moet geven en moet werken aan het herstellen van het vertrouwen met de moslimgemeenschap. Om dat te bewerkstelligen zou een mensenrechtentoets en ethische toets moeten worden ingevoerd bij het maken van beleid. Tot slot stelt de Ombudsman dat de gemeente moet stoppen met het ‘routinematig afschilderen van moslims als bedreiging.’

Tweede keer

Het is de tweede keer dat de Ombudsman de gemeente nadrukkelijk op de vingers tikt. Eerder stelde hij dat de gemeente er op verschillende momenten voor koos om de invloed van bewoners van Nobelhorst te beperken. Burgemeester Van der Loo verweet Ramlal toen ‘sensationele journalistiek’ te bedrijven.